De Europese consumentenkoepel BEUC is een overkoepelende organisatie van verbruikersorganisaties Waarin ook de Nederlandse consumentenbond deelneemt .

Industrie liegt over feitelijke inhoud en kwaliteit voeding of drank

De industrie gebruikt aantrekkelijke beschrijvingen of afbeeldingen (‘traditioneel’, ‘ambachtelijk’, enz.) Die een indruk van kwaliteit uitstralen die weinig of geen verband houden met het productieproces van het eten of de dranken.

De Europese industrie geeft op verscheidene producten informatie die veel verbloemt over de feitelijke kwaliteit of inhoud van de voeding of drank. Termen als ‘ambachtelijk’ zetten consumenten op het verkeerde been evenals plaatjes van fruit op producten waar bijna geen fruit in zit of de vermelding ‘volkoren’ op brood met nauwelijks vezels erin. De Europese consumentenkoepel BEUC wil daarom dat er Europese regels komen.

Volkoren is niet volkoren, fruit is deels smaakmakers

BEUC heeft onderzoek van consumentenorganisaties in tien EU -landen geanalyseerd en gebundeld in een rapport met de naam Food labels: tricks of the trade. Het blijkt dat fabrikanten nogal eens de waarheid oprekken’ over hun producten. Het is opvallend dat bijvoorbeeld een ‘ananas- en kokosnootsapje’ in werkelijkheid nog niet voor een derde uit dit fruit bestaat, aldus BEUC-directeur Monique Goyens. Er wordt ook gretig gebruik gemaakt van concentraten, smaakmakers of puree in koekjes of yoghurt die volgens de verpakking boordevol gezond fruit zitten. Veel producten (koekjes, pasta enz) worden “volkoren” genoemd terwijl ze nauwelijks volkoren granen bevatten.

Wat zegt de levensmiddelen wetgeving

De Europese levensmiddelenwetgeving bepaalt dat voedselinformatie de consument niet mag misleiden met betrekking tot de kenmerken van het levensmiddel, inclusief de samenstelling of productiemethode.Bovendien bepaalt de EU-verordening ook dat het gebruik van levensmiddelenadditieven en -aroma’s  niet de consument mogen misleiden. Niettemin exploiteren sommige voedselproducenten met woorden als ‘ambachtelijk’ of ‘boerderij’ of ‘grootmoeders recept’ het vertrouwen van hun consumenten. Consumenten denken vaak dat deze producten op kleine schaal geproduceerd zijn.  Recepten die industriële kleurstoffen of additieven bevatten die redelijkerwijs niet als traditioneel kunnen worden beschouwd, worden wel als zodanig geëtiketteerd.  Producenten kunnen dit doen omdat er geen specifieke regels en voorwaarden voor marketing zijn.

‘Ambachtelijk’ of ‘boerderij’ of ‘grootmoeders recept’

Broden worden op de markt gebracht als ‘grootmoeder-stijl’, maar de ingrediëntenlijst toonde het gebruik van additieven en emulgatoren waarvan een gemiddelde consument redelijkerwijs kon verwachten dat hun grootmoeders niet hebben gebruikt.

Tomatensausen of custards ‘thuis gemaakt’ gepromoot werden, bevatten industriële ingrediënten zoals gemodificeerd maïszetmeel, additieven en verdikkingsmiddelen.

En andere producten waarvan de ingrediënten weinig overeenkomsten vertoonden met de ‘traditionele’ claims op de voorkant :  gedroogd rundvlees met ‘familietraditie sinds 1885’ met verschillende levensmiddelen additieven tot ‘traditionele’ gegrilde kaassandwiches met ‘nep’-kaas

Evenzo,  is ook de term ‘natuurlijk’ niet wettelijk gedefinieerd door de EU. Het is vaak te vinden op verpakkingen voor voedingsproducten die weinig te maken hebben met de beelden die dergelijke termen overbrengen. Hoewel consumenten in het algemeen de term ‘natuurlijk’ verbinden met positieve associaties gerelateerd aan herkomst, minimale verwerking en / of afwezigheid van additieven.

Voorbeelden zijn :

  • Een pluimveeproduct dat op de markt wordt gebracht als ‘Natural Turkey Filet’ dat slechts 53% kalkoen bevatte en de rest bestond uit kip en additieven.
  • Een artisjok crèmesoep geproduceerd door een multinationale fabrikant die zich trots toont over zijn ‘natuurlijke ingrediënten. Wanneer je echter de verpakking omdraait zie je de lijst met ingrediënten. En wordt het gebruik van aroma’s en gistextracten onthuld en het bevat slechts 2,7% artisjok.

Fruit op de verpakking zegt niets

Eten en drinken met gezonde fruitafbeeldingen op het pakket blijken vaak maar een klein deel van het weergegeven fruit te bevatten, als er al fruit is.

De meest voorkomende fruittrucs :  Overdrijf de fruitinhoud met afbeeldingen of tekst. Overdrijf het exotische of dure fruit (en gebruik slechts kleine hoeveelheden daarvan). Vervang duurder fruit met goedkopere appel of sinaasappel. Kleur het met additieven.

Een populair zuivelmerk bracht zijn product op de markt als een ‘rood fruit yoghurtdrankje’ en liet op aantrekkelijke wijze aantrekkelijke afbeeldingen zien van verschillende rode vruchten op de voorkant van de verpakking. Wanneer je echter de achterkant van het pak onderzoekt, zie je dat er niet alleen maar 2% vruchtensap in het hele product zit, maar de meest voorkomende vrucht is zelfs geen rood fruit. Het meeste van het 2% vruchtensap is eigenlijk appel (een goedkoper ingrediënt) met de rode vruchten op de voorkant van de verpakking (aardbei, kers en framboos), die elk slechts 0,01% van het totale product vertegenwoordigen. De aantrekkelijke roze tint kwam niet van rood fruit, maar eerder van de aanwezigheid van de voedselkleurstof E120.

Andere voorbeelden zijn :

  • Een in heel Europa populaire kinderyoghurt die op de markt werd gebracht met aantrekkelijke foto’s van aardbeien op de voorkant van het pakket. In de realiteit bevat het product echter geen fruit, de aardbeiensmaak komt alleen van een toegevoegd aroma.
  • Diverse kinderdrankjes. Ondanks de opvallende aanwezigheid van fruitafbeeldingen en vitamineclaims op de voorkant van de verpakking, bevatten veel van deze dranken slechts 12% echt vruchtensap.

Overdrijving van het fruitgehalte is niet beperkt tot dranken. Ontbijtgranen, yoghurt en zelfs koekjes zijn enkele van de categorieën die vaak worden versierd met afbeeldingen van fruit. De Consumentenbond constateerde bijvoorbeeld dat Sultana Volgraan Bosbeskoekjes duidelijk de aanwezigheid van blauwe bessen op de voorkant van het pakket benadrukte. Wanneer je echter de ingrediëntenlijst op de achterkant leest, bestaat slechts 1% van het product uit het fruit. Dit komt overeen met slechts één bosbes per 10 biscuits.

BEUC wil eerlijke informatie over voedingsmiddelen

Om consumenten eerlijkere informatie te bieden, stelt BEUC voor dat het percentage fruit op het etiket wordt vermeld. Ook wil BEUC dat er minimumeisen voor de hoeveelheid volkorengranen komen om brood, koekjes of pasta een volkorenproduct te mogen noemen. De organisatie adviseert tevens om Europese definities op te stellen voor termen als ‘traditioneel’, ‘ambachtelijk’ en ‘natuurlijk’.

volkoren producten vaak nauwelijks echt volkoren

Eerdere acties consumentenbond  weinig veranderingen bij de industrie

In 2013 voerde de Consumentenbond al eens in Nederland campagne tegen misleidende etiketten. Die leverde weinig gedragsverandering bij fabrikanten op. Uit enquêtes blijkt dat 85 procent van de Nederlandse en 84 procent van de Duitse consumenten informatie op voeding en drankjes niet vertrouwt. Dit rapport bewijst dat ze daar goede redenen voor hebben, stelt BEUC.

Europese consumentenkoepel wil regels voor misleidende info voeding

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *